Aronofsky suç dünyasında

Müjde Işıl – Darren Aronofsky, ‘90’ların sonundan itibaren kendi lisanını ve kozmosunu oluşturmuş sinemacılardan. Ruhsal açıdan sıkışmış karakterlerinin gelgitlerini gerçeküstü, yer yer kâbusvari ögelerle anlatmakta pek yetenekli. Son vakitlerde ise sadeleşme tercihi ağır basıyor. Brendan Fraser’ı yine sinemaya döndürüp Oscar dahil birçok ödül kazandıran “The Whale/Balina”daki gibi… Yeni sineması “Caught Stealing/Suçüstü” de klasik bir Aronofsky sineması değil. Hatta kısaca özetlemek gerekirse Guy Ritchie’nin birinci devir cürüm sinemalarını anımsatıyor.

“Suçüstü” 1998’de geçiyor. Hank Thompson başarılı bir beyzbol oyuncusu iken trajik bir olay sonucunda alanlardan kopuyor. New York’ta kaldığı apartmandaki yan komşusu, kedisini ona bırakıp apansız gidince Hank kendini cürüm dünyasının ortasında buluveriyor. Senaryolarını kendi yazsa da uyarlamalara açık Aronofsky. “Suçüstü” de Charlie Huston’ın 2005 tarihli tıpkı isimli kitabından müellif tarafından senaryolaştırılmış. Başkahraman Thompson’ın yer aldığı “Six Bad Things” ve “A Dangerous Man” adlı iki kitabı daha var.

Fiziksel savaş

Aronofsky kendisine nazaran oldukça ‘sade’ duran ve ortalama denebilecek bir öyküyü neden anlatmak istemiş? Başkahraman Hank Thompson’ın geçmişiyle ve endişeleriyle yüzleşememesi onu cezbetmiş olmalı. Hank’in kendinden kaçak ve çaresiz hâli, Aronofsky karakterleriyle benzeşiyor. Lakin biçim olarak “Suçüstü” katiyen bir Aronofsky sineması değil. Aronofsky bu kabahat öyküsüne kendi imzasını atmamış, ‘gibi’ yapmayı tercih etmiş. “Suçüstü” kendi tarzının dışında birçok sinemacının sinemasıyla benzeşiyor. Frank Darabont’tan Guy Ritchie’ye kadar… Çünkü Hank’in sıkışmışlığının getirdiği ruhsal sonuçları değil, hata aksiyonlarını takip etmeyi tercih etmiş Aronofsky. Bu yüzden (şimdikilerin yanında mütevazı sayılsa da) kendisine nazaran kanlı bir sinema denebilir. En yakınlarını teker teker kaybeden Hank’in duygusal yıpranmasından fazla fizikî savaşını ön plana çıkarıyor. Bu da sinemanın standart sularda yüzmesiyle sonuçlanıyor.

Quentin Tarantino’dan Baz Luhrmann’a, Denis Villeneuve’den Ari Aster’e direktör skalasını uygunca genişleten Austin Butler, koleksiyonuna Aronofsky’yi de eklemiş. “Suçüstü”nün neredeyse tamamı boyunca yakın yüz çekimlerindeki Butler, kameranın çok sevdiği simalardan olduğunu tekrar ispatlıyor. Lakin bu sefer ondan rol çalan bir oyuncu daha var: Kedi Tonic (gerçek adı). Russ rolündeki Matt Smith ise tıpkı bir Guy Ritchie sinemasından çıkmış üzere. Regina King ve Zoë Kravitz’in de rol aldığı sinemada Hank’in çok sevdiği annesinin kim olduğunu görmek de beğenilen bir sürpriz.

“Ordular! Birinci amacınız Akdeniz’dir”

Yönetmen İbrahim Soyer, senarist ve animatör İbrahim Kiraz ile üretimci Bülent Cebeci’nin imzasını taşıyan “Büyük Zafer”, ‘Türkiye’nin birinci realistik animasyon filmi’ ibaresiyle vizyona giriyor. Animasyon, 26 Ağustos’ta Kocatepe’den başlayıp 30 Ağustos 1922’de Dumlupınar’da zaferle sona eren; bir milletin dirilişini, bir önderin dehasını ve savaş meydanında buluşan baba ile oğulun yürek burkan öyküsünü anlatıyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde yürütülen bu destansı çabada, yıllarını cephelerde geçiren Çetmili Kara Ali Çavuş, uzun vakit sonra birebir cephede savaşan oğlu Mehmet’le karşılaşır. Lakin bu kavuşma, cephe gerisinde değil; top sesleri ortasında, kısa bir vedayla gerçekleşir. “Ordular! Birinci amacınız Akdeniz’dir, ileri!” buyruğuyla kazanılan zafer yalnızca bir askerî muvaffakiyet değil, tıpkı vakitte hür yaşamaktan vazgeçmeyen bir milletin tekrar doğuşudur.