Görüntüsü korkutuyor, 600 yıldır sofrada! Çin’in gizemli yumurtası: ‘En iğrenç yiyecek’

Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Sofraların olmazsa olmazı olan yumurta birçok tanımı hem sağlıklı hem de lezzetli bir hale getiriyor. Dünyanın dört bir yanında çeşit çeşit tüketilen yumurtanın tahminen de en değişik versiyonu Çin’de bulunuyor. Yüzyıllardır halk tarafından tüketilen yumurtanın manzarası birinci bakışta tatsız ve güya çürümüş üzere görünüyor. Ancak bütün olumsuz özelliklerine karşın afiyetle tüketiliyor. ‘Pi dan’ ismi verilen yüzyıl yumurtasının görünüşü kadar kıssası de farklı.

KÜL, KİL VE KİREÇTE BEKLETİYORLAR

Çin’in yüzyıllık yumurtası ördek, tavuk yahut bıldırcın yumurtalarının konserve edilmesiyle yapılan bir Çin lezzeti olarak sofraları süslüyor. Haftalarca hatta birtakım vakitlerde aylarca kil, kül ve kireç karışımıyla tuzda işlendikten sonra siyah ve koyu yeşil bir görünüme kavuşuyor.

Halk ortasında ‘yüzyıllık yumurta’ ya da ‘bin yıllık yumurta’ olarak bilinen Pi dan, isminin bilakis yüzlerce hatta binlerce yıl bekletilmiş bir yiyecek değil. Yoğun aroması, sıra dışı sunum gelenekleri ve farklı öyküleriyle dikkat çeken bu lezzetin kökeni, yaklaşık altı asır önceye, Ming Hanedanlığı (14–17. yüzyıl) devrinde Çin’in Hunan bölgesine uzanıyor.

Rivayete nazaran bir Çinli, meskenini inşa ederken sönmüş kireç içinde iki ay boyunca kalan ördek yumurtalarını buldu. Görünümü alışılmışın dışında olsa da merakına yenik düşerek tadına baktı. Beğendiği bu farklı lezzeti biraz tuzla zenginleştirdi ve ortaya çıkan tat kısa müddette ün kazandı. O günden sonra halk ortasında ‘yüzyıl yumurtası’ olarak anılmaya başladı.

Yüzyıl yumurtası, ‘Milenyum yumurtası’ ‘Yüzyıllık yumurta’ üzere bir sürü ilgi cazibeli isme karşın genelde birkaç haftalık ya da birkaç aylık bekleme mühletleri sonrasında hazırlanıyor.

‘ÇAM DESENLİ YUMURTA’ DİYEN DE VAR

Onlarca isimle anılan kimi ‘Pi dan’ yumurtalarının akında çam kolu gibisi desenler olduğu için ‘çam desenli yumurta’ olarak da isimlendiriliyor. Ayrıyeten yıllar içinde bu yumurtanın sırf Çin topraklarıyla hudutlu kalmadığı, Doğu Asya’da da ünlendiği ve her bölgede kendine has isimler aldığı biliniyor.

GEZEGENDEKİ EN İĞRENÇ YİYECEK Mİ?

Pi dan, 2011 yılında Batı ülkelerinde imgesi ve kokusu nedeniyle korkutucu bir yiyecek olarak tanımlandı. Yüzyıllık yumurtanın gezegendeki ‘en iğrenç yiyecek’ olarak derecelendirilmesinin akabinde Çinli okuyucuların reaksiyonu süratli ve güçlü oldu. O günden bugüne dek yüzyıllık yumurtalar Batı basınında tekraren ‘en iğrenç yiyecekler’ listelerinde yer aldı. Lakin Pi dan’ın şöhretini duyan ve denemek isteyen turistlerin birinci denemede kokusunu zorlayıcı buldukları lakin damakları alıştıkça ağızda yayılan aromasını beğendikleri söyleniyor.

Pi dan’ın makus şöhreti son yıllarda istikamet değiştirmeye başladı. ABD’nin kimi zincir mağazalarının raflarına giriş yapan Pi dan’a olan sevgi katlanarak büyüyor. Asya süpermarketlerinin raflarında sessizce bekleyen Pi dan’ın ABD perakende zincirindeki muvaffakiyetinden ötürü Çin halkı memnun.