Popun ‘Bachi- Bouzouk’ hâli

Melisa Vardal-�Edis, ikinci stüdyo albümü *“Bashi-Bouzouk”*u müzikseverlerle buluşturdu. 11 şarkıdan oluşan albümde “Sakin Ol”, “Çek Tetiği”, “Yatakta Kardiyo”, “Duman”, “Acaba”, “Bir Yol”, “Yoksun Yanımda”, “İzmir’im”, “Mayhoş” ve “Azar Azar” gibi parçalar yer alıyor.

Sanatçının “bugüne kadarki en cesur ve en kişisel çalışmam” sözleriyle tanımladığı albümü müzik eleştirmenlerine sorduk; farklı bakış açılarıyla albümü değerlendirdiler.

Mehmet Tez Müzik Eleştirmeni

‘Yurt dışına açılma çabasını görüyorum’

Ben risk aldığını düşünmüyorum. Tam tersine ipini sağlam kazığa bağladığını görüyorum. Pop dediğimiz müzik türü ne zamandır kostüm değiştirdi: Amapiano’dan reggaeton’a çeşitli motifleri ve renkleri kapsayan hip hop albümleri bütün dünyada ana akımı temsil ediyor ve çok satıyor. Edis de buna benzer bir yola girmiş diye görüyorum. Önceden de alametleri vardı. Prodüktörlere bakıyoruz, aralarında hem Ozan Çolakoğlu var hem Artz var. Biri Tarkan’ı uzun yıllardır prodüktörü diğeri Ezhel’in yol arkadaşı. Biri pop diğeri rap’in yıldızı iki ismin müziklerine destek vermiş isimler. Öte yandan ben Edis’in yurt dışına açılma çabasını görüyorum. Bu albüm yurt içine değil (ya da yurt içine olduğu kadar yurt dışına (ve Türk diasporasına) yapılmış. Zeynep Bastık’lı İngilizce parça ya da mesela albümün adının “Başıbozuk” değil “Bashi-Bouzouk” olması bana bunu düşündürüyor. Birliğinden ayrılıp kendi başına yola devam eden yeniçeriye başıbozuk denir. Bu kelime Fransızca’dan uluslararası dillere geçmiştir ve bu dile uygun “Bashi-Bouzouk” diye yazılır. Yani Edis, Batı’da bilinen ama yerli bir kavrama gönderme yapıyor. Şarkılara gelince ilk izlenimlerime göre her çeşit müziğin en iyi versiyonlarını üretmeye girişmiş. Hangilerinin başarılı olacağını zaman gösterir.

‘Cinsel içerikli sözler neyi provoke ediyor?’

Suzan Somalı Sönmez Müzik Gazetecisi:�Edis, ilk duyduğum andan itibaren dikkatimi çeken, zamanla sahne performansı, sesi ve enerjik tarzıyla beğendiğim bir isim aslında. Yeni albümü “Bashi-Bouzouk”, müzikal açıdan günümüz trendlerine uygun bir yapım ancak albümün sözsel içeriği üzerine düşünmek gerektiğini düşünüyorum. Albüm, önceki işlerine kıyasla daha cesur, deneysel ve provokatif olarak tanımlanıyor. Bu noktada şu soruyu sormak gerekiyor: Neyi provoke ediyor?

Örneğin “Yatakta Kardiyo” adlı parça, Shahriyar Ramazanzade imzası taşıyor. Afro-beat, rap ve pop türlerini harmanlayan enerjik yapısıyla dikkat çekse de sözleri oldukça sorunlu. Müzik ve söz uyumu, bir şarkının duygusal etkisini ve dinleyiciyle kurduğu bağı doğrudan belirler. Bu uyum sağlanmadığında, en güçlü müzikal altyapı bile anlamsızlaşabilir. Albümde bu uyumun eksik olduğunu, sözlerin bağlamdan kopuk ve müzikle bütünleşmeyen bir yapıda olduğunu gözlemliyorum. Sanatın özgürlük alanı geniş ancak bu özgürlük, toplumsal sorumlulukla birlikte değerlendirilmeli. Son dönemde Türkiye’de sanat dünyasında taciz ifşaları yaşanıyor, kadın cinayetlerinde failler ‘gururum kırıldı’ diyerek ceza indirimi alıyor. Böyle bir atmosferde cinsel içerikli şarkı sözlerinin “provokatif” olarak sunulması ne kadar doğru? Sanatsal ifade özgürlüğü elbette önemli ancak bir şarkı cinsiyetçiliği yeniden üretiyor, bir cinsiyeti nesneleştiriyorsa; buna itiraz etmek, eleştirmek de ifade özgürlüğünün bir parçası. Özellikle kadına yönelik şiddetin yüksek olduğu bir toplumda, bu tür içeriklerin yarattığı algı ve desteklediği normlar dikkatle değerlendirilmeli. “Bashi-Bouzouk” albümünün içeriği adı gibi değerlendirilebilir tabii ancak hem bir kadın dinleyici hem de bir müzik gazetecisi olarak, bu tarz işleri sempatik bulmuyorum. Sanatçılardan toplumsal konulara daha duyarlı, daha sorumlu bir yaklaşım bekliyorum.