Ekolojik adaleti savunmak sorumluluğumuz

Melisa Vardal –�Yeryüzünün iklim dengesinde geri sayım çoktan başladı. Birleşmiş Milletler çevre raporları ve uluslararası iklim araştırmaları, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 1.5 derece sınırında tutma hedefinin artık tehlikeli bir şekilde zorlandığını, hatta mevcut politikaların sürmesi hâlinde yüzyıl sonuna doğru 2.8 derecelik bir ısınma sarmalına doğru sürüklendiğimizi ortaya koyuyor. Bilim insanlarının “tipping points” yani “eşik noktaları” olarak tanımladığı bu kritik eşikler; Grönland ve Arktik’teki dev buz tabakalarının erimesinden okyanus sirkülasyonlarının yavaşlamasına kadar zincirleme bir ekolojik kırılmaya işaret ediyor. Küresel ısınma denildiğinde akla ilk gelen sadece mevsimsel sıcaklık artışları değil tam aksine yeryüzünün milyonlarca yıllık ekolojik hafızasının ve iklim hâllerinin kökten değişmesi gerçeği yatıyor. Bu gerçeklik Muse Contemporary Sanat Galerisi’nde kapılarını açan “Eşik Noktası” sergisinde sanatseverlerin dikkatine sunuluyor.

Gelecek için çağrı

Süha Derbent ve Dr. Murat Uslu’nun üç yıla yayılan keşif seyahatlerinin ürünü olan sergi, izleyiciyi ağır faturayı ödeyen beyaz çölün kalbine, Arktik’e götürüyor. 2024 yılında Kanada’nın Baffin Adası’ndaki Arctic Bay köyünden başlayıp Norveç Svalbard’ın 84. paralelinde kutup ayıları, foklar, morslar ve balinalara uzanan bu macera ekosistemin çöküşünü belgeleyen bilimsel bir tutanak niteliği taşıyor. Sergi salonunda duvarları kaplayan devasa karelerde, eriyen buz parçaları arasında sıçrayan bir kutup ayısının, karlar arasında sessizce büzüşen yavruların çaresizliğini gözlemlemek mümkün. Özellikle kutup tilkilerinin ve bölgenin narin kuş türlerinin buzullarla kurduğu hayatta kalma mücadelesi, iklim krizinin zincirleme bir şekilde tüm ekosistemi nasıl tehdit ettiğini gözler önüne seriyor.

Uyarı niteliğinde

Projenin dikkat çekici yönlerinden biri fotoğrafların çekimi sırasında geçirilen anların video kayıtlarını da ziyaretçilerle buluşturması. Ayrıca tasarımcı Deniz Derbent’in ışığın yansıma ve optik prensiplerinden ilham alarak hazırladığı interaktif enstalasyon sergiye türler arası empati boyutu kazandırıyor. Cam panellerin yarattığı optik illüzyonlar, izleyiciyi doğanın yansımasıyla baş başa bırakıyor. “Eşik Noktası”, düzenin doğada yarattığı tahribata karşı zamanında gelen bir uyarı niteliğinde. 5 Kasım tarihine kadar ziyaret edilebilecek olan bu sergi, bizlere sistemik yıkımın ardına bakarak geleceği yeniden kurmak ve ekolojik adaleti savunmak için hâlâ bir sorumluluğumuz olduğunu hatırlatıyor.