Evrenin en soğuk yeri! En düşük sıcaklığı hayal dahi edilemiyor: Bulutsuya ait

Bu olağanüstü yer, Dünya’dan yaklaşık 5 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan Boomerang Bulutsusu. ‘Centaurus’ yani ‘Erboğa Takımyıldızı’ yönünde yer alan bu sıra dışı yapı, sıcaklığından ziyade, yok denecek kadar düşük ısısıyla dikkat çekiyor.

Yapılan ölçümlere göre buradaki sıcaklık yaklaşık eksi 272 santigrat derece seviyesinde bulunuyor. Bu da onu mutlak sıfıra yalnızca 1 derece yaklaştırıyor. Mutlak sıfır, fizik dünyasında ulaşılabilecek en alt teorik sınır olarak kabul ediliyor. Bu sıcaklıkta atomların hareketi neredeyse tamamen durma noktasına gelir.

Değer olarak eksi 273,15 santigrat dereceye karşılık geliyor. Bilim insanları mevcut fizik kuralları gereği bu noktaya tam anlamıyla ulaşmanın mümkün olmadığını düşünüyor. “Peki uzay zaten soğuk değil mi?” diye düşünebilirsiniz. Evet, uzayın büyük kısmı oldukça soğuk. Fakat tamamen boş ve hareketsiz değil. Kozmik mikrodalga arka plan ışıması adı verilen evrensel enerji kalıntısı bile ortamı yaklaşık eksi 270 derece civarında tutuyor.

Yani evrenin doğal fon sıcaklığı bile belirli bir seviyenin altına inmiyor. Boomerang Bulutsusu ise çevresinden bile daha soğuk olmayı başarmasıyla benzersiz kabul ediliyor. Bu bulutsunun sırrı, içindeki gazın olağanüstü hızla genişlemesinde gizleniyor.

Günlük hayatta deodorant spreyinin sıkıldığında kutunun soğuması bu duruma küçük bir örnek olabilir. Boomerang Bulutsusu’nda ise bunun kozmik ölçekte yaşandığı düşünülüyor. Yıldızdan fırlayan gaz katmanları çok yüksek hızla dışarı savruluyor ve bu süreçte sıcaklık keskin biçimde düşüyor.

Araştırmalar, bu bulutsunun benzer yapılara göre 10 ila 100 kat daha hızlı madde kaybettiğini ortaya koyuyor. Bu da neden bu kadar sıra dışı sıcaklıklara indiğini açıklayan en güçlü nedenlerden biri.

Boomerang Bulutsusu aynı zamanda bir gezegenimsi bulutsu olarak sınıflandırılıyor. İsmi yanıltıcı olabilir çünkü gezegenlerle doğrudan ilgisi yok. Astronomide bu terim, yaşamının sonuna yaklaşan Güneş benzeri yıldızların dış katmanlarını uzaya bırakmasıyla oluşan parlak gaz kabukları için kullanılır.

Gözlemler, yapının zamanla yeniden ısınmaya başladığını gösteriyor. Yani bugün evrenin en soğuk bölgelerinden biri olan bu yer, birkaç bin yıl sonra bu unvanını kaybedebilir.